• Mohamed Badaou

Jouw schildklier en je vruchtbaarheid

Je schildklier is een enorm belangrijke factor in heel veel processen in je lichaam. Één op de acht vrouwen krijgt in haar leven te maken met schildklierproblemen. Dit kan gevolgen hebben voor het ontwikkelen van hart en vaatziektes, je gewicht beïnvloeden of zelfs je vruchtbaarheid aantasten. Een snelle of juist trage schildklier vergroot daarnaast ook je risico op miskramen en kan zwanger worden moeilijker maken.


Schildklierproblemen zijn vaak goed te verhelpen met medicatie, dus het is de moeite waard om te weten of jouw schildklier goed werkt voordat je zwanger probeert te worden. Wil je weten welk effect je schildklier kan hebben op je vruchtbaarheid en zwangerschap, lees dan verder!

Wat is de schildklier en waarom is het belangrijk?

Je schildklier is een klier die je aan de voorkant van je nek kunt vinden. Deze zit vaak net onder de adamsappel. De schildklier is een belangrijk onderdeel van je endocrien systeem – het hormoonproducerend systeem van je lichaam.


Om dit systeem goed te begrijpen moeten we eerst een beetje uitzoomen. In onze hersenen bevindt zich de hypofyse. Deze is verantwoordelijke for de aansturing van verschillende hormonen, zoals TSH, LH, FSH en Prolactine Het hormoon TSH activeert weer op zijn beurt de schildklier. De schildklier produceert vervolgens de hormonen T3 en T4.

Deze hormonen kan je eigenlijk als zusjes van elkaar zien, T4 wordt namelijk door je lichaam omgezet in T3 als het nodig is. T3 bepaalt hoeveel energie er vrij gemaakt wordt uit vet en eiwitten, dus speelt een belangrijke rol in je energiehuishouding. Ook speelt T3 een rol in het verwerken van je cholesterol en de aanmaak van insuline. Een schildklier die uit balans is kan in twee vormen voorkomen:

  1. Overactieve schildklier, dit noemen we hyperthyreoïdie Tekenen hiervan zijn het snel warm krijgen, gewichtsverlies, constant moe zijn, snelle hartslag en slaapproblemen. (ref 1)

  2. Onderactieve schildklier, dit noemen we hypothyreoïdie Tekenen hiervan zijn gevoelig zijn voor de kou, droge huid, gewichtstoename en spierpijn. (ref 3)

Deze schildklierproblemen kunnen iedereen overkomen, maar het is bekend dat vrouwen tot wel 10x vaker aan een overactieve schildklier leiden dan mannen (ref 1). Ook is het bekend dat ongeveer één op de acht vrouwen gedurende haar leven een schildklierafwijking ontwikkelt. (ref 2).


Ons lichaam is erop gebouwd om een delicate balans te houden. Bij een hyper- of hypothyreoïdie zien we dat er respectievelijk te veel of te weinig T3 en T4 wordt gemaakt. Je lichaam voelt dit aan en zal de TSH productie aanpassen om zo weer normale T3 en T4 levels te krijgen.


Problemen met je schildklier kan je veelal vaststellen via bloedonderzoek. Er wordt dan in je bloed gezocht naar T3, T4, TSH of antilichamen tegen je schildklier (ref 4).


Wat zijn mogelijke effecten van een afwijking van mijn schildklier voor mijn vruchtbaarheid?

Zoals we hierboven al genoemd hebben, spelen schildklierhormonen in verschillende processen rol. Zo ook in je vruchtbaarheid. Vrouwen met een hyperthyreoïdie hebben vaak ook een hogere LH en oestrogeenproductie (ref 5). Als gevolg hiervan kun je een korte luteale fase van je menstruatie, minder eisprongen en een onregelmatige menstruatie hebben (ref 5, 6).


Helaas wordt het mechanisme van hoe je schildklier nou precies deze hormonen beïnvloedt nog niet goed begrepen en is er meer onderzoek nodig. Er is enig bewijs dat dit kan komen doordat de cellen die in je hypofyse zitten niet alleen 1 hormoon kan produceren, maar meerdere. Dit zou dus betekenen dat cellen die overactief zijn en TSH produceren dus ook andere hormonen zoals LH en FSH extra kunnen aanmaken (ref 7).


Dit klinkt allemaal eng, maar maak je geen zorgen. Niet elke vrouw heeft dezelfde klachten. Voor sommige vrouwen verlopen schildklierproblemen veel milder.


Heeft de schildklier alleen effect op de vruchtbaarheid van vrouwen?

Nee, zeker niet. De vruchtbaarheid van mannen heeft ook baat bij een goed werkende schildklier. Zoals al eerder genoemd speelde de schildklier een grote rol in de groei en ontwikkeling van je lichaam. Zo ook voor de testis van de man. Problemen met de schildklier kunnen bij mannen zorgen voor allerlei effecten zoals:

  • Verminderde hoeveelheid zaadcellen

  • Verminderde beweeglijkheid van de zaadcellen

  • Afwijkende vorm van de zaadcellen (ref 6, 8)

Wat is het effect van een schildklierstoornis op mijn zwangerschap?

Zoals we weten vraagt een zwangerschap enorm veel van een vrouwelijk lichaam en zo ook van de schildklier. Tijdens de eerste twaalf weken van je zwangerschap heeft de foetus namelijk nog geen functionerende schildklier (ref 9). Hierdoor wordt er dus extra druk gelegd op de schildklier van de moeder om genoeg te produceren voor beiden. Ook wordt er tijdens de zwangerschap een hormoon aangemaakt dat Bèta-HCG heet. Dit hormoon lijkt qua structuur veel op TSH en past hierdoor op dezelfde contactplaatsen. Als gevolg van beiden kan het zijn dat je als zwangere vrouw een tijdelijke schildklier- of een verergering van je schildklier stoornis ontwikkelt. (ref 10, 11)


Effecten van een schildklierstoornis op je zwangerschap hangen erg af van welk type stoornis je hebt:

  • Een hypothyreoïdie wordt geassocieerd met onder andere een lager geboortegewicht en problemen met de ontwikkeling van de zenuwstelsel (ref 9). Ook is het zo een hypothyreoïdie een grotere kans geeft op miskramen en vroeggeboorte. (ref 5)

  • Een hyperthyreoïdie wordt vaak geassocieerd met groeistoornissen tijdens de zwangerschap en vroeggeboorte. (ref 5, 12)

Dit zijn allemaal serieuze bijwerkingen en gevolgen van een schildklierstoornis. Gelukkig is het zo dat schildklierstoornissen tijdens zwangerschap heel erg ongebruikelijk zijn. Gemiddeld gezien komt een hyperthyreoïdie voor bij niet meer dan 1% van de zwangerschappen, een hypothyreoïdie komt maximaal in 3% van de zwangerschappen voor. (ref 12, 13)

Wat is het effect van een schildklierstoornis op mijn gezondheid?

Je schildklier is een spil in je algemene gezondheid. Voorbeelden van systemen waarin het een belangrijke rol speelt zijn het cardiovasculair, respiratoir en metabolisch systeem. Ook speelt het een belangrijke rol bij het reguleren van je nieren, groei en ontwikkeling van je botten en alertheid. Een disbalans van je schildklier kan problemen geven bij al deze verschillende systemen. Voorbeelden van dingen die je dan merkt zijn:

  • Veranderde alertheid

  • Hoge of lage ademhalingsfrequentie

  • Veranderde bloeddruk en hartslag

  • Verandering in je gewicht

  • Broze botten

  • Te veel of te weinig zweten

  • Spijsverteringsproblemen (ref 14)

Wat we voor je kunnen doen bij Grip.

Alhoewel dit slechts één van de hormonen is die je kunt testen van je schildklier, is dit wel de meest betrouwbare hormoon die we kunnen prikken. (ref 4) Ook omdat de Grip test een initiële screening is voor je schildklierfunctie testen we alleen TSH en geen vrij T4. Zo kunnen we de test ook weer wat goedkoper houden :)


Wat kan ik zelf tegen een schildklierstoornis doen?

Een schildklierstoornis is gelukkig goed te behandelen. Een belangrijke eerste stap tegen een schildklierstoornis is het stoppen met roken. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat rokers een verhoogd risico hebben op het krijgen van een hyperthyreoïdie (ref 15). Ook hebben vrouwen met PCOS en hogere kans op een hypothyreoïdie (ref 16).


Een afwijkend TSH is een indicatie dat er iets aan de hand is, dus we raden aan om bij de huisarts je T3 en T4 te laten bepalen. Nadat je huisarts je T3 en T4 heeft bekeken komt er een behandelingsplan: of je moet medicatie gebruiken, of bij een lichte afwijking kan je met leefstijl aanpassingen een heel eind komen. Indien dit niet genoeg is kun je ook een jodiumbehandeling of een operatie ondergaan. (ref 17, 18)


Thank you for joining the Grip community.

About

FAQ

Career

Contact

Privacy

 

 

Join our #slack community

Grip Fertility tests are intended exclusively for wellness monitoring. The tests are not to be used for diagnosis or to replace a consultation with a doctor. 

Grip logo.png

Get Grip.