• Mohamed Badaou

Leeftijd en vruchtbaarheid

Of je het nu leuk vindt of niet, leeftijd is en blijft de beste voorspeller van vruchtbaarheid, met name voor gezonde vrouwen.

De twee belangrijkste factoren in vruchtbaarheid zijn de kwantiteit en de kwaliteit van je eicellen. Wat heeft leeftijd daar mee te maken?

Laten we het eerst hebben over de kwantiteit / hoeveelheid:

Iedereen die een baarmoeder heeft wordt geboren met alle eicellen die je ooit zult hebben. De menopauze begint wanneer die eitjes op zijn. Je hebt een ‘vruchtbare periode’ tussen je eerste en laatste ongesteldheid, en die periode duurt ongeveer 30 jaar. Sommige vrouwen gaan eerder in de overgang dan anderen, maar de gemiddelde leeftijd is ongeveer 51 (Morris et al, 2011).

Zwanger worden is te vergelijken met 6 gooien met een dobbelsteen. Sommige mensen gooien in 1 keer zes, gemiddeld moet je het 6 keer proberen. Echter, sommige mensen blijven rollen en rollen en hebben gewoon pech. Dat betekent overigens niet dat er iets mis is met je dobbelsteen. Elke maand dat je een eisprong hebt moet je zien als één keer gooien met de dobbelsteen. Dit betekent dat je een beperkte aantal keren kunt gooien in je leven. Je stopt met ovuleren ongeveer 10 jaar voordat je de overgang in gaat, dus gemiddeld op een leeftijd van 41.



Toen we nog geen anticonceptie hadden werden vrouwen zwanger gedurende hun hele vruchtbare periode. Dat betekent dat je vanaf je 12e tot je 41e iedere maand zwanger zou kunnen worden, en dus 29 jaar x 12 maanden = 348 pogingen had om 6 te gooien. Het is statistisch bijna onmogelijk om in zoveel pogingen geen 6 te krijgen.

Tegenwoordig krijgen we later kinderen, en dat heeft consequenties. Als je 30 bent, heb je gemiddeld gezien 11 jaar x 12 maanden = 132 pogingen over om een 6 te krijgen. Tegen de tijd dat je 37 bent, is dat aantal gedaald tot 4 jaar x 12 maanden = 48 pogingen. Die ‘eindleeftijd’ van 41 wordt nu opeens een stuk relevanter.

Als je wist dat je zou stoppen met vruchtbaar zijn op je 38e in plaats van je 41e, dan heb je plotseling nog maar 12 pogingen over, in plaats van 37. Het maakt dus echt uit wanneer je in de overgang gaat!


Weten wanneer de menopauze begint is een belangrijke factor in het begrijpen van je vruchtbaarheid. AMH is de meest betrouwbare voorspeller van de eicelreserve die we hebben, maar helaas is dit niet perfect (Broer et al, 2014). Lang verhaal kort: jonger zijn is beter, want het betekent dat je meer pogingen over hebt.

Dan over kwaliteit:

Het wordt slechter. Naarmate we ouder worden, zijn onze cellen steeds meer blootgesteld aan omgevingsfactoren. Dit veroorzaakt nare dingen als rimpels en kanker, maar heeft ook effect op onze eicellen. Minder van de eitjes die elke maand springen blijken levensvatbaar. Het percentage van ‘goeie’ eitjes die springen gaat dus omlaag wanneer je ouder wordt.

Nu even over naar een nieuwe analogie: In het programma Lingo moeten deelnemers een groene bal uit een voor hen onzichtbare bak ballen trekken. Probeer de ‘hoge kwaliteit eicellen’ te zien als groene ballen in een Lingo spel.

Terug naar de wiskunde:

Voor een 30-jarige vrouw, zijn ongeveer 75% van de eitjes die springen levensvatbaar, of ongeveer driekwart van alle ballen in de Lingo bak groen. Wanneer je 30 jaar bent heb je dan ook 75% x 12 maanden = 9 pogingen om 6 in een jaar. Tegen de tijd dat je 40 bent, is het aantal groene ballen gedaald tot 5%. In dat hele jaar heb je maar 5% x 12 maanden = 0,6 pogingen om een 6 te gooien.



Dat betekent niet dat het onmogelijk is dat het alsnog lukt! Het betekent alleen dat de kans een stuk kleiner wordt.

We kunnen je eicel hoeveelheid meten met AMH, maar er bestaat geen test voor eicelkwaliteit. We hebben geen test die je kan vertellen welk percentage van je eieren goed zijn, of die helpt bij het voorspellen wanneer een ei van zeer hoge kwaliteit is geovuleerd. We hopen dat we via Grip uiteindelijk een dataset van vrouwelijke vruchtbaarheid kunnen bouwen en het onderzoek kunnen helpen om vooruitgang te boeken. Je kunt helpen door ons een anonieme versie van je gegevens te laten gebruiken voor de wetenschap.


Thank you for joining the Grip community.

Grip Fertility tests are intended exclusively for wellness monitoring. The tests are not to be used for diagnosis or to replace a consultation with a doctor. 

Grip logo.png

Get Grip.