• Anne Marie Droste

Waarom het beter is om het te weten

Laten we eerlijk zijn: je vruchtbaarheid testen is eng. Wat nou als blijkt dat je helemaal geen eitjes hebt? Of dat je eigenlijk binnen een paar jaar aan de kinderen moet? Alles willen organiseren is ook helemaal niet zen - je hoeft je instagram maar te openen of je ziet weer een #namaste prachtige moeder die je vertelt dat je het allemaal lekker op z’n beloop moet laten. Das meteen ook lekker makkelijk.


Maar ook behoorlijk dom.


Hoogopgeleide Nederlandse vrouwen krijgen hun eerste kind gemiddeld op hun 34e. Volgens het CBS krijgt 27% van de hoogopgeleide Nederlandse vrouwen nooit kinderen, waarvan meer dan de helft ongewenst. Dat betekent dat 1 op de 8 vrouwen die jij kent ongewenst kinderloos zal blijven. Wij willen je ook liever vertellen dat je gewoon op je instinct moet vertrouwen en dat alles al miljoenen jaren hetzelfde gaat, maar feit is dat we pas zo’n 120 jaar een hogere levensverwachting hebben dan dat we tegenwoordig gemiddeld ons eerste kind krijgen.


Onze wereld is veranderd, maar onze biologie helaas niet. Zwanger worden is totaal niet zoals in de film. 1 op de 6 stellen hebben fertiliteitsproblemen, wat betekent dat ze na 12 maanden proberen alsnog niet zwanger zijn. Dacht jij, oh joh, dan doe ik gewoon IVF? IVF is waanzinnig, maar werkt eigenlijk vooral met jonge eitjes. Een 30 jarige vrouw heeft ongeveer 60% kans om zwanger te worden na de 2 rondes die de zorgverzekering vergoedt, terwijl voor een 40 jarige gezonde vrouw die kans minder is dan 15%.


Biologisch gezien moeten we het liefst allemaal baren rond 22, maar laten we eerlijk zijn - we hebben meer te doen dan alleen een gezin beginnen. We ontmoeten onze partners later, willen reizen, kopen later huizen, en meer vrouwen dan ooit hebben een carrière. Dat zijn waanzinnige ontwikkelingen die we niet terug willen draaien.


Er moeten dus keuzes gemaakt worden. Die keuze is niet medisch, en er is geen ‘juist’ antwoord. Jij moet een persoonlijke inschatting maken voor een keuze waar jij je comfortabel bij voelt. Snappen hoe jouw lichaam ervoor staat ten opzichte van de gemiddelde vrouw is een belangrijk onderdeel van die keuze. Dat heeft niks met schijnzekerheid te maken, maar alles met realisme.


Hier zijn onze drie belangrijkste redenen voor proactief over je vruchtbaarheid nadenken, vaak jaren voordat je daadwerkelijk aan kinderen toe bent:


1. Eerder actie ondernemen is eigenlijk altijd de beste oplossing.


Helemaal kut, maar helaas echt waar. Je leeftijd is een handicap als het op vruchtbaarheid aankomt. Als je weet dat er iets aan de hand is, dan kun je daar rekening mee houden, bijvoorbeeld door simpelweg eerder aan kinderen te beginnen als dat mogelijk is. Ouder worden betekent zowel dat je minder eitjes over hebt, en erger nog, dat een groter deel van je overgebleven eitjes van slechte kwaliteit is. Onze cellen worden slechter als we ouder worden, ook onze eicellen.

Uit iedere 100 eitjes van een 25 jarige vrouw is ongeveer 75% chromosomaal gezond. Voor een 40 jarige vrouw is dat nog maar 15%. Dat betekent dat zowel natuurlijk zwanger worden als behandelingen eigenlijk altijd beter uitpakken wanneer je jonger bent.


Weten dat er iets aan de hand is betekent overigens nog steeds niet dat je daar dan ook actie op moet ondernemen. De ‘beste’ oplossing verschilt per persoon, en jij bent de enige die kan besluiten wat momenteel het beste in jouw leven past. Een diagnose voor een laag ovarieel reserve (‘weinig eitjes’) kan heel verschillende gevolgen hebben voor twee verschillende vrouwen. Als je niet zo’n sterke kinderwens hebt, en 1tje is ook wel genoeg, dan kun je met een laag AMH prima besluiten alsnog een paar jaar te wachten. Aan de andere kant: stel dat een groot gezin je levenswens is. Op basis van een laag ovarieel reserve kun je dan besluiten om je spiraal er toch wat eerder uit te laten halen, of wellicht zelfs eitjes in te laten vriezen. Eitjes invriezen in 1 ronde is goed te doen wanneer je jonger dan 34 bent, terwijl wachten tot na je 35e waarschijnlijk gaat betekenen dat je meerdere rondes hormoonstimulatie, veel geld, en veel medicatie verder bent. Vroeg plannen maakt alles makkelijker.

Niemand kan beter inschatten wat de consequenties van wellicht geen kinderen hebben voor jou gaan zijn dan jij. Laat niemand anders die beslissing voor je maken!

2. Het kost vaak jaren voordat je een afwijking onder controle hebt.


1 op de 10 vrouwen heeft Polycysteus OvarieelSyndroom (PCOS). Het duurt gemiddeld 3 dokters en 2 jaar voordat een vrouw een PCOS diagnose heeft. Dat is vervelend wanneer je 19 bent en niet goed begrijpt waarom het zo moeilijk is om af te vallen, of waarom je zo onregelmatig ongesteld bent. De meerderheid van vrouwen komt er echter pas achter dat ze PCOS heeft wanneer ze probeert zwanger te worden. Als je 36 bent en actief aan het proberen om zwanger te worden van je eerste kind, dan is 2 jaar opeens heel lang, en tijd die je niet wilt verspillen. Hetzelfde geldt voor schildklierafwijkingen (1 op de 6 vrouwen), of geblokkeerde eileiders.

Een van de redenen waarom PCOS en andere aandoeningen tegenwoordig pas laat ontdekt worden, is anticonceptie. De pil onderdrukt de natuurlijke signalen van ons lichaam die ons vertellen dat er iets mis is, en is de simpelste en meest effectieve manier om PCOS symptomen in vrouwen die nog geen kinderen willen te onderdrukken. Ter verduidelijking: wij zijn ongelooflijk dankbaar voor de pil en andere vormen van anticonceptie (hallo feminisme), maar het betekent wel dat we onze lichamen niet zo goed kennen.


Wanneer je uiteindelijk eindelijk weet waar je aan toe bent, dan is de volgende stap om die afwijking onder controle te krijgen. Terug naar het PCOS voorbeeld - bepaalde diëten, stoppen met roken, afvallen, en het uittesten van verschillende soorten medicatie gaan je zo nog een aantal jaren kosten. Dat is niet erg wanneer je jong bent (en gelukkig krijgen vrouwen met PCOS uiteindelijk vaak net zoveel kinderen als gemiddeld), maar het betekent wel dat je een behoorlijk aantal jaren langer onderweg bent.

Het is een stuk minder stressvol om de boel op orde te krijgen nu je nog geen tijdsdruk voelt.

3. Op tijd data verzamelen betekent een kortere tijd in de medische molen.


Je moet in Nederland eerst ziek zijn voordat je geholpen wordt. Een gynaecoloog die je begrijpt en helpt zit op een eenhoorn in een draaimolen in het midden van een doolhof met een groot hangslot erop. De magische sleutel? Kunnen bewijzen dat je al een jaar lang niet zwanger bent geworden, of aantoonbare klachten hebben. “Probeer het maar eerst, en dan zien we wel of je zwanger wordt”, betekent dat je dus ook nog eens 12 maanden kwijt bent met bewijzen dat er iets met je aan de hand is.


Dat kan en moet anders. Wanneer je weet dat je een laag ovarieel reserve / een indicatie voor PCOS / een hoog risico op geblokkeerde eileiders hebt, dan kun je eerder naar je huisarts stappen om gerichte actie te ondernemen. Meerdere Grip vrouwen werden door hun huisarts naar huis gestuurd, en pas nadat ze een Grip rapport met aantoonbaar afwijkende resultaten hadden kregen ze een verwijzing naar een specialist. Idealiter heb je zelfs meerdere data punten op verschillende tijdstippen. Weten dat je een lage hoeveelheid eitjes hebt is een ding, maar het maakt nogal een verschil of die lage hoeveelheid redelijk constant blijft gedurende een jaar, of dat deze ook nog eens hard achteruit gaat.

Door nu data over je lichaam te verzamelen, hoef je straks minder lang te wachten.

Waarom de gezondheidszorg daar niet gewoon op ingericht is? Tja. Goeie vraag. Waarschijnlijk om dezelfde reden dat we meer betalen voor scheermesjes voor vrouwen dan voor exact dezelfde scheermesjes voor mannen. Of dat vrouwen 73% meer kans hebben om ernstig gewond te raken in een auto ongeluk, omdat gordels alleen getest zijn op mannelijke dummies. Betaalbare toegang tot laboratoria is behoorlijk recent. Labtesten waren vroeger veel duurder, waardoor het personaliseren van zorg een stuk moeilijker was. Tegenwoordig is het echter mogelijk om voor 160 euro ieder jaar inzicht te krijgen in hoe je belangrijkste vruchtbaarheidsgerelateerde hormonen er voor staan. Wij verwachten dat het steeds normaler gaat worden dat vrouwen inzicht eisen in hun vruchtbaarheid, en dat zorgverzekeraars dit ook gaan vergoeden.


Tot die tijd moeten we het heft in eigen hand nemen. Het laatste dat we willen is jonge vrouwen bang maken, of nog meer druk leggen op iedereen met eierstokken die het toch al net iets moeilijker hebben, maar het besluiten wanneer je aan kinderen begint is misschien wel de beslissing met de meeste consequenties die een vrouw kan nemen. Het is tijd dat we ‘m nemen op basis van data.


Thank you for joining the Grip community.

About

FAQ

Career

Contact

Privacy

 

 

Join our #slack community

Grip Fertility tests are intended exclusively for wellness monitoring. The tests are not to be used for diagnosis or to replace a consultation with a doctor. 

Grip logo.png

Get Grip.